– 1تلاش کنید از نفوذ مدافع مستقیم خود رھا شوید و در جایی که امکان شوت ، دریبل یا پاس دارید توپ را تصاحب کنید .

٢ – سعی کنید به ھمبازی خود این فرصت را بدھید تا از دفاع تیم مقابل فرار کرده ، پاس را در یک نقطهٌ مناسب تصاحب کند .

٣- در زماني كه موقعیت ايجاب مي كند با حركات و حمله ھاي كاذب، امكان حمله را براي خود و ھمبازي ھايتان فراھم كنید.

۴- مواظب حركات بازيكن توپ دارباشید، زيرا عكس العملھاي شما تابع بازيكن صاحب توپ و يا بازيكن پاس دھنده است.

۵- در صورت از دست دادن توپ، سعي كنید به سرعت از حالت حمله به حالت دفاع تغییر وضعیت دھید.

۶- براي ريباند كردن ھمواره آماده باشید و حالت تھاجمي خود را ھیچگاه از دست ندھید.

٧- ھمیشه حركات بازيكنان ھم تیم و تیم مقابل را كاملا زير نظر بگیريد تا بتوانید بموقع مدافعین را به دام بیندازيد و يا خود را با ھمبازيتان ھماھنگ كنید.

٨- ھمواره آماده باشید تا بھترين مسیر را براي پرش انتخاب كنید.

٩- به خاطر داشته باشید ، در حالي كه يك وظیفه تیمي به عھده داريد، مسوول رشد و ترقي خود نیز ھستید.

دفاع فردي

دفاع فردي اساس دفاع موثر تیمي است . ما سعي مي كنیم اين تصور غرورآمیز را در بازيكنان تقويت كنیم كه قادر به كنترل حريف خود ھستند . ما مي خواھیم به آنھا بقبولانیم كه حريفشان را متوقف كنند يا قدرت كسب امتیاز وي را از حد میانگین ھمیشگي اش پايین تر آورند . بر اثر اين كوشش، احساس رضايت عمیقي حاصل مي گردد . نمي خواھیم نتیجه گیري كنیم كه دفاع تیمي اھمیت كمتري دارد، بلكه مي گويیم يك دفاع تیمي قوي بايد با دفاع استوار فردي پايه ريزي شود.

از لحاظ تحرك، دفاع مي تواند بسیار مشكلتر از حمله باشد . اما بیشتر اوقات، بازيكنان علي رغم مقاصد دفاعي شان حالت تھاجمي به خود مي گیرند . اين حالت تا حدي طبیعي است و ما به عنوان مربي بايد سعي كنیم بین اين دو حالت، تعادل برقرار كنیم تا بتوانیم از يك جوان يك بازيكن كامل بسازيم.

شايد بتوان " تمركز ذھن " را اولین گام حیاتي در تكامل روش دفاعي دانست . ما به دقت بازيكنان خود رامورد مطالعه قرار داده و با آنھا در مورد میزان تمركز ذھنشان در انتھاي دفاعي زمین بحث نموده ايم .بازيكناني كه اشتباھات دفاعي بزرگي مرتكب مي شدند، آنھايي بودند كه دچار كمبود تمركز ذھن در دفاع بودند. در واقع آنھا در ھنگام دفاع، به حمله بعدي خود در زمین حريف فكر مي كردند و طبیعتا اين حالت، منجر به اشتباه در كار دفاع مي شود . بايد به بازيكنان فھماند كه دفاع فردي آنھا، در تعیین نتیجه بازي نقش مھمي دارد. مقايسه مجموع امتیازات با ھم، در تفھیم اين نكته بسیار موثر خواھد بود . براي مثال، اگر يكي از بازيكنان ما ١٨ امتیاز كسب كرده باشد اما اجازه داده باشد كه حريفش ٢۶ امتیاز كسب نمايد، دچار زيان شده است . برعكس اگر بازيكني فقط ۶ امتیاز به دست آورده باشد، ولي حريفش را از كسب امتیاز محروم كرده باشد، قطعا موفق بوده است. در تدارك براي مسابقه بايد ھر يك از بازيكنان را از معدل گل حريف مستقیم آنھا مطلع كنیم . ھدف آن

است كه جمع امتیازات كسب شده توسط بازيكن حريف از معدل گل ھمیشگي وي كمتر گردد . اگر بھترين بازيكن حريف داراي معدل گل ٢۵ امتیاز در ھر مسابقه باشد و يار ما او را در ١۵ متوقف نمايد، بديھي است كه از نظر دفاعي، كار ارزنده اي صورت پذيرفته است. عامل ديگري كه بازيكنان بايد بدانند، اين است كه دفاع ذاتا نسبت به حمله سلاحي قوي تر است . به ناچار مواقعي پیش مي آيد كه بازيكن در موضع تھاجمي، خارج از كیفیت مطلوب باشد يا به اصطلاح سر فرم نباشد.اما در موضع دفاعي، فقط وقتي اين حالت پیش مي آيد كه تمركز كافي يا فعالیت كافي وجود نداشته باشد.

دفاع بیش از آنكه مقوله اي فیزيكي باشد، مقوله اي ذھني است و بیشتر نیاز به قدرت ذھني دارد تا

استعداد بدني. ما به بازيكنان مي فھمانیم كه دفاع در حقیقت يك "حالت" است. حالتي كه مدافع به وسیله آن به حريفش چنین مي گويد؛ " نمي تواني بر من غالب شوي . من به تو اجازه اين كار را نمي دھم . تو ممكن

است استعداد بیشتري داشته باشي، اما من بیشتر از تو تمرين كرده ام و الان ھم نتیجه تمرينات سخت خود را خواھم ديد. "

البته ھمیشه نتیجه مثبت حاصل نمي شود . ممكن است در تیم مقابل بازيكناني با استعداد استثنايي وجود داشته باشند كه پس از تمرينات سخت به میدان آمده باشند و در مصاف تن به تن موفقیتھاي زيادي به دست آورند . اما با وجود چنین شرايطي ھم نبايد آن حالت دفاعي از بین برود، بلكه فقط شكل جديدي به خود مي گیرد حاكي از اينكه " دفعه بعد من خودم را بھتر آماده خواھم كرد . شديدتر تمرين خواھم كرد. دفعه بعد شكست نخواھم خورد. "

دفاع كردن در مقابل بازيكني كه تسلیم نمي شود، كاري دشوار است . ما مي خواھیم، بازيكنانمان درست چنین حالتي داشته باشند؛ مخصوصا در دفاع فردي، ما بازيكناني مي خواھیم كه روحیه رقابت داشته باشند . بازيكناني كه در ھیچ شرايطي تسلیم نشوند . مھم نیست مقدار اختلافشان با حريف چقدر است. اينھا بازيكناني ھستند كه سرانجام به سطوح عالي دست مي يابند.

نكاتي پیرامون دفاع

١-تلاش كنید براي حريف مزاحمت ايجاد كنید تا او نتواند موقعیت مناسب براي دريافت توپ به دست

آورد.

٢- تلاش كنید با حركات فريب دھنده دفاعي، حمله حريف را دچار تزلزل كنید.

٣- يكي از اصولي كه مدافع بايد به آن توجه كند، ھوشیاري است؛ پس مدافع بايد سعي كند كه يك

بازيگر ھوشیار باشد و حركات مھاجم را به خوبي زير نظر داشته باشد و بموقع عكس العمل نشان دھد

تا غافلگیر نشود.

۴- سعي كنید بعد از اصابت توپ به تخته يا حلقه، علاوه بر اينكه موقعیت حريف را براي تصاحب توپ خراب مي كنید، يك موقعیت مناسب براي خودتان فراھم كنید و توپ را كسب نمايید.

۵- سعي كنید زودتر از مھاجم به ھوا نپريد؛ به عبارت ديگر فريب نخوريد.

۶- در حین دفاع، صحبت كنید و افراد تیم را از خطر حمله آگاه نمايید.

٧- كنترل اعصاب و تعادل روحي براي كسب نتايج مثبت، بسیار با اھمیت است . سعي كنید آرامش خود را حفظ كرده، بر اعصاب خود مسلط باشید تا بتوانید به راحتي دفاع كنید.

٨- با بلند كردن دستھا در مقابل حريف، امكان تمركز را براي انجام دادن يك شوت خوب از او سلب كنید.

٩- در زماني كه حريف صاحب توپ است، سعي كنید بین او و حلقه واقع شويد . بخصوص وقتي كه توپ نزديك سبد است و احتمال گل زدن بیشتر است. موقعیتھاي اصلي حمله اي و مھارتھاي مربوط به ھر پست علاوه بر مھارتھاي عمومي، ھر پنج بازيكن بايد در موقعیتھاي حمله اي، مھارتھاي ثانويه مختلف و ويژگیھاي متفاوتي داشته باشند. ذيلا شرح مختصري از پنج موقعیت حمله اي ذكر مي گردد:

(Point Guard) ١- گارد راس

(Shooting Guard) ٢- گارد شوت زن

(Small Forward) ٣- فوروارد كوچك

(Power Forward) ۴- فوروارد قدرتي

(Center) ۵- سانتر

١- گارد راس: اكثر سیستمھا براي حمله و تاختن بازيكن طراحي شده است . اغلب به گارد راس، به اشاره مي شود . اين بازيكن معمولا بھترين كاركننده با توپ در گروه است . او بايد قادر «١» عنوان بازيكن باشد ضدحمله را رھبري كند . زيرا ضد حمله ممكن است در ھر موقعیتي اعم از توپ ربايي، ريباند يا تھاجم به سبد، توسط يك مھاجم اتفاق بیفتد . اگر ضد حمله اي در میان نباشد او بايد بتواند توپ را به زمین حريف بیاورد و يك حمله نیمه زمین را علیه دفاع فشاري سازماندھي كند. گارد راس مجبور نیست يك امتیازآور بزرگ باشد . اما بايد قادر باشد كه خوب شوت كند . اين امر دفاع مقابل را مجبور مي كند تا از جاي خود حركت كند و براي پوشش دادن او اصطلاحا بیرون بیايد و او را در محیط اطراف كنترل كند و اجازه ندھد كه گارد راس آزادانه در میدان جولان بدھد .گارد راس بايد يك پاس دھنده عالي باشد . توانايي او براي تبديل به يك بازيكن آزاد، بي دفاع و باز خیلي مھم است . ھمچنین قابلیت او براي تخمین پیشبرد و روند بازي مھم است و بالاخره براي ساختن پاسھاي كمكي اھمیت دارد. او بايد افراد ھوشمند تیم را وادار كند به طرف بازيگر چیره دست حريف بروند و توانايي مشاركت

دادن ھمه بازيكنان در تھاجم را داشته باشد.

وي بايد قادر باشد نفوذ كند، دفاع را جلب كند و تمام كننده خوبي باشد . منظورم از تمام كردن اين است كه او بايد اطمینان حاصل كند كه تھاجم، چه بوسیله ضد حمله و چه نفوذ، يك ضربه قابل توجه را بايد ذكاوت خواندن دفاع و تنظیم متقابل حمله را داشته باشد . گارد «١» در بر خواھد داشت . بازيكن راس نمونه كسي است كه از جھات فراوان در زمین، خود يك مربي باشد. ٢» يا گارد شوت زن از نظر جثه بزرگتر از ساير گاردھاست . بازيكن «٢» ٢- گارد شوت زن :

بازيكن معمولا از بھترين شوت زنھاي پیراموني و دومین كاركننده با توپ به نحو مطلوب مي باشد . او بايد يك دريافت كننده خوب باشد . چون غالبا پاس اول را براي آغاز حمله دريافت مي كند . بنابراين، بايد يك پاس دھنده خوب نیز باشد تا بتواند تھاجم را تداوم و گسترش بخشد و از فرصتھا براي رساندن توپ به استفاده نمايد. « پست » محدوده داخلي و به بازيكنان مشابه گارد راس بايد قادر باشد يا در ضد حمله و يا به وسیله ارسال توپ به منطقه « ٢ » بازيكن بیروني و به ھمبازيھاي حاشیه اي ، بازي را شكل داده، يا به پايان برساند . به علاوه، بازيكن در موقعیت مي تواند از راه دنبال كردن شوت و يا نفوذ از سمت ضعیف دفاعي حريف، موقعیتھاي مناسب «٢» ريباند را كسب كند و ريباندھا ي تھاجمي خوبي به چنگ آورد.

٣- فوروارد كوچكتر

 : معمولا اين بازيكن بزرگتر از گاردھا خواھد بود، اما شايد از نظر سرعت و كار با توپ، بايد بسیاري از مھارتھاي گارد راس را دارا باشد و بتواند توپ را «٣» قدري تفاوت داشته باشد . بازيكن خوب حفظ كند. از وي خواسته مي شود تا بعضي اوقات به گاردھا كمك كند تا دفاع را بشكند. بايستي بتوانند به خوبي پاس بدھند . بعضي اوقات اين بازيكن بھترين پاس دھنده تیم «٣» بازيكنان است، زيرا مزيت قد بلند او نسبت به گاردھا، راه را بیشتر باز مي كند تا توپ را پاس بدھد . او بايد قادر كمك نمايد تا يك دفاع منطقه اي را در ناحیه «٢» و «١» باشد از بیرون شوت كند تا به بازيكنان از ساير گاردھا، ناحیه ريباند حمله اي «٣» مشخصي از زمین پايه ريزي كنند . منطقه تمايز بازيكن است.

«٣» موقعیت حمله اي ، بازيكن شماره «٣» فوروارد كوچكتر بايد ريباند كننده حمله اي خوبي باشد . از غالبا امكان انجام بھترين شوت را به دنبال يك ريباند حمله اي دارد؛ زيرا حريفان روي بلوك كردن سانتر و فوروارد قدرتي متمركز مي شوند.

۴- فوروارد قدرتي: اين فرد بايد يكي از درشت ترين و قويترين بازيكنان تیم باشد . بنابراين، يكي از مسلط ترين ريباندكننده ھا در دفاع و حمله نیز ھست . فوروارد قدرتي بايد يك بازيكن فیزيكي باشد . ھر تیم به است كه وي مي تواند غالبا اين حضور «۴» اين حضور فیزيكي نیاز دارد و به خاطر اندازه و قدرت بازيكن را تامین كند.

فوروارد قدرتي بايد بتواند توپ را به نحو مطلوب حفظ و نگھداري كند و يك ،«٣» مانند گاردھا و بازيكن منطقه بلوك » پاس دھنده و دريافت كننده خوب باشد .اين اندازه و قدرت بايد او را قادر سازد تا در داخل توپ را تصاحب ( پست آپ ) كند و توپ را به طرف سبد رانده، يك شوت راحت انجام دھد و يا يك خطا « از حريف بگیرد.

۵- سانتر: در اكثر مواقع، سانتر قلب تیم خواھد بود . به خاطر داشته باشید كه بازيكن فوروارد قدرتي، بھترين ريباند كننده و يا دومین ريباند كننده خوب تیم باشد . برخلاف بازيكنان پیراموني، سانتر بايد قادر باشد به سبد بازي پشت كند و در داخل ( منطقه تھديد به گل ) استوار و محكم باشد . لذا بايستي با سانتر خود كاركنید تا او فرصت يابد به طور پیوسته با حركات اساسي در داخل منطقه خود كسب امتیاز كند. غالبا در بین شلوغي و رفت و آمد، شوت مي كند و معمولا بیشترين خطاھا بر «۵» بدين علت بازيكن روي او انجام خواھد شد. لذا سانتر بايد يك شوت كننده خوب از منطقه پرتاب آزاد پنالتي باشد )ھمانگونه كه ھمه بازيكنان بايد شوت زنھاي خوب از ناحیه پرتاب آزاد پنالتي باشند(.

شوتھايي كه نزديك سبد انجام مي شوند، بالاترين میزان شوتھا ھستند . بنابراين، قسمت اعظم حمله بايد به گونه اي طراحي شود كه توپ در ناحیه داخلي به سانتر برسد.

(Perimeter, Post بازيكنان پست (دروني) و پیراموني

در مجموع بازيكنان را به دو گروه پست و پیراموني تقسیم مي كنیم:

بازيكنان پیراموني به افرادي اطلاق مي شود كه قادرند رو به سبد به طور موثر بازي كنند . بازيكنان پست به كساني گفته مي شود كه قابلیت نفوذ به داخل را دارند و پشت به سبد بازي مي كنند . ھمان گونه كه مي دانیم، امروزه مھارت بازيكنان روز به روز افزايش مي يابد و شما ورزشكاران بسیاريرا خوھید يافت كه قابلیت بازي در محدوده پیراموني و نیز در نقش پست را دارند . امروزه بازيكنان چند منظوره بي نھايت ارزشمند ھستند.

عوامل موثر در ارزيابي بازيكنان و تیم در مسابقات بسكتبال

(Games Played) تعداد بازي انجام داده

(Minutes Played) دقیقه كل بازي انجام داده

(Total Points) امتیاز كل كسب شده

(Points Per Game) امتیاز كسب شده در ھر بازي

(Total Field Goals Made) گلھاي منطقه اي به ثمر نشسته

(٢Points Field Goals Made) شوتھاي ٢ امتیازي به ثمر نشسته

(٣Points Field Goals Made) شوتھاي ٣ امتیازي به ثمر نشسته

(Free throws Made) پرتابھاي آزاد به ثمر نشسته

(Offensive Rebounds) ريباندھاي حمله اي

(Defensive Rebounds) ريباندھاي دفاعي

(Total Rebounds) مجموع ريباندھا

(Assists) پاس منجر به گل

(Steals) توپ ربايي

(Turn overs) توپ از دست رفته

(Blocked Shots) ( بلاك شوت ( برگرداندن توپ شوت شده به سمت سبد

(Fouls) خطا

(Fast break points) امتیاز حاصل از ضد حمله

(Second chance points) امتیاز حاصل از موقعیتھاي مجدد

(Points in the paint) امتیازات داخل محوطه جريمه